Kategorie bloga
Kanał YouTube
Jak zaplanować szynoprzewody w mieszkaniu
Często kontaktują się z nami klienci z pytaniem, w jaki sposób zaplanować układ szynoprzewodów w domu lub mieszkaniu. Czasami dysponują rysunkami technicznymi, na których zaznaczone są wymiary poszczególnych pomieszczeń, a także elementy zabudowy oraz wyprowadzone przewody. Takie materiały są bardzo pomocne.
Pytania dotyczą również doboru innego typu lamp do poszczególnych pomieszczeń, np. lamp wiszących i kinkietów. Odpowiadam, że w kwestii szynoprzewodów, lamp technicznych, np. spotów, lamp podtynkowych, zdalnego sterowania lub określenia ilości światła na dany metraż taka porada jest możliwa. Jednak propozycja oświetlenia dekoracyjnego okazuje się o wiele trudniejsza, przez subiektywny gust każdej osoby. Dlatego w tej kwestii najlepiej zwrócić się do projektanta.
W odniesieniu do szynoprzewodów i lamp punktowych zawsze pomożemy. Jednak można też dobrać elementy samemu, zwracając uwagę na kilka obszarów, które nie są trudne, ale wymagają pewnego wprowadzenia. W tym artykule umieszczę krótki poradnik dla osób, które same planują rozkład tego typu oświetlenia w pomieszczeniach.
Uwaga ten wpis jest dosyć długi i rozgałęzia się na wiele "podartykułów". Piszę go z myślą o osobach, które lubią przed zakupem robić research i same wszystko dokładnie planują. Czytelników mających inne podejście zachęcam do kontaktu z nami stacjonarnie, telefonicznie lub mailowo.
Ustalenie ograniczeń
Jak w większości kwestii, warto zacząć od podstaw. Doprecyzować swoje ograniczenia i oczekiwania. To pomoże stworzyć zarys i zawężyć pole wyboru. Generalnie im bardziej uściślimy, im więcej możliwości wyeliminujemy, tym będzie nam łatwiej.
Ustalenie czy przewody są już wyprowadzone i w jakim miejscu jest bardzo istotne. Pozwala zdefiniować jakiego typu szyny wybierzemy. Jeżeli np. kabel z sufitu wychodzi w takim miejscu, gdzie wypadałby narożnik naszego układu, który byłyby w kształcie litery "L" lub prostokąta, trudno będzie tam zamontować szynoprzewody 1-fazowe, ze względu na to, że w tym systemie do łącznika kątowego nie doprowadzimy zasilania.
Podobnie gdy przewód wychodzi na środku pomieszczenia. Wtedy musimy brać pod uwagę, że to właśnie przez ten obszar musi być poprowadzona linia szyny, a układ niekoniecznie powinien zaczynać się od środka.
Druga kwestia to typ przewodów, jeżeli te są już położone. Dysponując podwójnym włącznikiem lub instalacją 4-żyłową (uziemienie, neutralny, faza 1, faza 2), w niektórych pomieszczeniach warto z tego skorzystać i zastosować szynoprzewody 3-fazowe, które umożliwiają włączanie lamp niezależnie, dwoma klawiszami. Z drugiej strony, jeżeli jest to np. krótki korytarz, gdzie planujemy 3-4 lampy, to podział lamp na dwie sekcje może nie być konieczny.
Istotna jest też kwestia czy samego sufitu, który może być podwieszany lub tradycyjny. To wpływa na metodę montażu szynoprzewodów. Szyny podtynkowe zwykle montuje się w suficie podwieszanym, zwłaszcza szynoprzewody magnetyczne, które w standardowej wersji mają około 5,4 cm głębokości. (Są jednak wersje płytkich szynoprzewodów magnetycznych, głębokie na 2,1 cm, które można zamontować w bruździe w suficie.) Szynoprzewody 3-fazowe i szynoprzewody 1-fazowe będą "wchodzić" w sufit na maksymalnie 3 cm, jednak lampy z nich wystają i nie uzyskamy efektu ukrycia w korytku w suficie, który najczęściej jest oczekiwany. Natomiast szynoprzewody natynkowe montuje się w podobny sposób zarówno do sufitów tradycyjnych i podwieszanych, przy użyciu kołków i wkrętów.
Ustalenie budżetu
Określenie budżetu, który planujemy na zakup szynoprzewodów bardzo ułatwia ich dobór i pozwala jeszcze bardziej zawęzić pole. Zarówno w kwestii typu szyn, ale także w odniesieniu do marki. Oczywiście trudno podać cenę końcową systemu, który jest w pełni konfigurowalny, jednak z doświadczenia wiem, że wystarczy pewien punkt odniesienia i szacunkowa kwota, aby wiedzieć w jakim przedziale się poruszamy. Na ten temat nagrałem już oddzielny filmik, który umieszczam poniżej.
Na temat porównań różnych marek również znajduje się u nas sporo materiałów, jednak najczęściej będą to wpisy blogowe, umieszczone w kategorii porównania i zestawienia. Tam można przeczytać m.in. kiedy szynoprzewody AQForm Multirack będą dla nas idealne, czy lepiej szukać rozwiązań o bardziej przystępnej cenie jak szynoprzewody Nowodvorski LVM.
Przygotowałem też gotowe rankingi poszczególnych producentów, z których warto skorzystać:
- Ranking szynoprzewodów 1-fazowych
- Ranking szynoprzewodów 3-fazowych
- Ranking szynoprzewodów magnetycznych
Metraż i kształt pomieszczeń
Ustalenie metrażu pomieszczenia jest kluczowe w określeniu długości odcinków, kształtu układu oraz doboru odpowiedniej liczby lamp. Struktura pomieszczeń określa układ szyn. Np. w korytarzach w linii prostej sprawdzi się szyna... w linii prostej, a w kształcie litery "L" sprawdzi się właśnie szyna w takiej formie.
Na powyższym zdjęciu aneks kuchenny oraz wejście do salonu oświetlono za pomocą szyny magnetycznej w kształcie litery "L". Pozwoliło to uzyskać efekt połączenia obu segmentów przy jednoczesnym odpowiednim doświetleniu istotnych części, którymi są wejście do pomieszczenia i obszar ogólny w kuchni, a także wnętrza szafek. Zdjęcie pochodzi z naszej galerii z realizacji, w której wykorzystano czarne płytkie natynkowe szynoprzewody magentyczne Loonari Multiline typ A w mieszkaniu.
Biorąc pod uwagę metry kwadratowe pomieszczenia można określić ile światła potrzebujemy. Natomiast zestawiając tę informację z tym ile światła dostarcza konkretny model lampy, można policzyć ile tych lamp potrzeba. Dla uproszczenia możemy przyjąć następujące wartości na poszczególne pomieszczenia.
- Salon - około 350 lumenów na 1 m2
- Sypialnia - około 250 - 300 lumenów na 1 m2
- Korytarz - około 300 lumenów na 1 m2
- Kuchnia, łazienka - około 450 lumenów na 1 m2
Lumeny opisują strumień świetlny, a strumień świetlny to po prostu ilość światła emitowanego przez konkretne źródło światła. Innymi słowy, im większy strumień świetlny, tym jaśniejsze jest oświetlenie, które emituje źródło światła. W razie potrzeby tutaj piszę więcej na temat tego czym są lumeny.
Przykładowo, mając do oświetlenia sypialnię o powierzchni 13 m2, przyjmujemy, że na 1 m2 potrzebujemy około 300 lumenów. Wtedy do całego pomieszczenia potrzeba 13 * 300, czyli 3900 lumenów. Wiedząc ile lumenów dostarcza jeden reflektor nietrudno policzyć, ile ich potrzeba. Gdy będzie to lampa na żarówkę Philips 4,9W 550LM, potrzebujemy 3900 / 550, czyli 7 reflektorków. Wybierając mocniejsze żarówki możemy zastosować mniej lamp i odwrotnie.
Jeżeli w danym pomieszczeniu prócz szynoprzewodów będą znajdować się również inne lampy, np. lampa wisząca nad stołem lub lampy podłogowe, to ilość światła przez nie emitowaną odejmujemy od całościowej liczby lumenów.
Nie ma potrzeby do tego tematu podchodzić za bardzo szczegółowo. To dlatego, że lampy na szynoprzewód zawsze można później dołożyć, przełożyć w inne miejsce, zwrócić lub wymienić.
Problematyczną kwestią, z którą często mam do czynienia, są pomieszczenia łączone. Czyli np. salon z aneksem kuchennym, w którym dodatkowo jest jadalnia. Całość ma powierzchnię 40 m2, ale w praktyce nie jest to jedno pomieszczenie, tylko trzy. Wtedy warto wydzielić sekcje i wyliczyć mniej więcej ile zajmie obszar przeznaczony na jadalnię, ile na kuchnię i ile na część wypoczynkową.
Na zdjęciu powyżej widać optyczne wydzielenie sekcji pomieszczenia za pomocą dwóch układów szynoprzewodów 3-fazowych Azzardo 3Line. Tutaj znajduje się link do całej galerii: czarne szynoprzewody 3-fazowe Azzardo 3Line w kształcie L.
Zabudowa i ważne miejsca w pomieszczeniach
Przed określeniem umiejscowienia mebli w pomieszczeniach wciąż może być jeszcze trudno dobrać kształty i długości szyn oraz lampy. Dlatego po tym etapie wszystko powinno się rozjaśnić.
W każdym miejscu należy zaznaczyć ważne punkty, które trzeba będzie doświetlić. Np. w salonie to kanapa, stolik kawowy i szafka RTV. W jadalni - stół lub elementy dekoracji, np. obrazy. W kuchni ważne jest oświetlenie blatów, kuchenki, wnętrz szafek i części ogólnej. Warto upewnić się, że szafki nie będą dochodzić do sufitu, wtedy drzwiczki mogłyby kolidować z szyną. W sypialni istotne jest oświetlenie ogólne, wnętrza szafek, toaletka. W pokojach dzieci istotne będzie doświetlenie biurka, obszaru przy łóżku i części ogólnej.
Nie można zapominać o wejściach do pomieszczeń.
W typowym salonie warto poprowadzić szyny tak, aby lampy umieszczone na nich zapewniały oświetlenie szafki RTV, np. przez modele świecące wąskim strumieniem bezpośrednio w dół. Istotne będzie też oświetlenie kanapy i części ogólnej, do czego dobrze sprawdzą się reflektory kierunkowe lub podłużne lampy z mlecznym kloszem, które rozproszą światło. W przypadku gdy dysponujemy stolikiem kawowym i poprowadzenie nad nim szyny wpisuje się w naszą estetykę, można zamontować systemową lampę wiszącą. Należy również pamiętać o wejściu do pomieszczenia, zwykle sprawdzi się tutaj reflektor kierunkowy lub podłużna mleczna lampa.
Zdarza się, że dzieci bawią się na dywanie, który znajduje się między kanapą, a telewizorem. Wtedy warto zadbać o doświetlenie również tego obszaru.
Powyższe zdjęcie pochodzi z naszej galerii, która zawiera płytkie natynkowe czarne szynoprzewody magnetyczne Loonari typ A w salonie. Dwie linie poprowadzono przy ścianach, w kierunku, w którym biegnie podłoga, co optycznie wydłuża pomieszczenie. Nad kanapą i szafką RTV zamontowane zostały reflektory kierunkowe i podłużne lampy emitujące światło w dół, z wąskim kątem padania.
Gdzie szynoprzewody nie zawsze się sprawdzą
Są pokoje, w których można zamontować szynoprzewód, jednak nie zawsze jest to najlepsze rozwiązanie. Wiatrołap, pomieszczenie gospodarcze lub spiżarnia, to miejsca, które najczęściej mają niewielki metraż. Co za tym idzie odcinki szyn będą krótkie, a to sprawia wrażenie dodanych trochę na siłę.
Zwykle również koszt jest niewspółmierny do rezultatu. Czyli wydajemy relatywnie dużo, za krótki układ. Zamiast tego lepiej sprawdzą się w tych miejscach okrągłe plafony LED, albo krótkie tuby sufitowe. Oczywiście nie jest to nakaz.
Zebranie wszystkich informacji razem
Wiemy już w jakim miejscu jest poprowadzony przewód. Znamy przybliżony lub dokładny metraż pomieszczenia. Ustaliliśmy ile mniej więcej potrzebujemy do niego lamp. To oznacza, że można przejść do wytyczenia przykładowych układów szyn.
W moim przypadku i przy wielu realizacjach, które miały miejsce w naszym sklepie z lampami w Poznaniu, najlepiej sprawdzało się po prostu rysowanie na kartce lub w programie graficznym typu Paint linii na rysunku technicznym.
Na powyższym zdjęciu znajduje się taki właśnie odręczny rysunek jednej z naszych realizacji. Natomiast poniżej jest o wiele bardziej profesjonalna koncepcja, wykonana przez naszego klienta, na rysunku 3D. Cały projekt omówiony jest w wpisie czarne szynoprzewody magnetyczne natynkowe na suficie i ścianie.
Oświetlenie łazienki za pomocą szynoprzewodów
Często trafiają do nas zapytania dotyczące oświetlenia łazienki również przy użyciu szynoprzewodów. Jest to problematyczna kwestia, ponieważ poza jednym systemem szynoprzewodów magnetycznych Azzardo IP65, żadna inna marka nie oferuje póki co serii odpornej na wodę. To oznacza, że szynoprzewody nie nadają się do zastosowania w łazience. Szyny mogą zardzewieć. Są narażone na zepsucie się zasilacze i moduły LED w lampach. Pozostaje też kwestia zagrożenia porażeniem prądem.
Mimo tego część osób i tak decyduje się na montaż systemów szynowych w łazienkach, wskazując na dużą odległość od źródła wody, dobrą wentylację pomieszczenia lub duży metraż.
Ogólne wskazówki
Często spotykam się z projektami od architektów wnętrz, gdzie bardzo istotną rolę odgrywa równe ułożenie linii w kolejnych pomieszczeniach. Uważam, że to dobre rozwiązanie i warto się tego trzymać. Np. przez korytarz poprowadzona jest linia prosta z szynoprzewodami, która dochodzi aż do wejścia do salonu. W salonie, mimo przerwy, linia kontynuowana jest na takiej samej wysokości sufitu, chociaż czasami zdarza się, że wypada bliżej ściany.
Szyny są najczęściej w odcinkach 1 m i 2 m. Niektóre firmy oferują części na 1,5 m i 3 m. Dłuższe odcinki mogą powstawać z łączeń, jednak czasami warto ich unikać. Zdarza się, że w projektach są koncepcje z długością w stylu 3,15 m, albo 2,10 m. Jeżeli nie zaburza to symetrii, warto krótsze kawałki wyrównać do całości, np. 3,15 m zamienić na 3 m, a 2,10 m, na 2 m. Unikniemy w ten sposób konieczności dodawania łączników i ścinek, w których czasami i tak nie będzie można zamontować lampy. Jednak z drugiej strony, jeżeli zaburza to odniesienie do innych elementów, to nie warto rezygnować z dodatkowych centymetrów szyny, nawet gdyby miały stać puste, ponieważ liczy się tutaj efekt wizualny.
W kategorii realizacje na naszym blogu oświetleniowym umieszczamy zdjęcia nadesłane przez naszych klientów. Część z nich została wykorzystana w tym artykule. Na fotografiach można zobaczyć rezultat końcowy, po zamontowaniu szynoprzewodów różnego typu, w różnych pomieszczeniach, wraz z opisem zastosowanych elementów i wybranych systemów. Takie galerie są bardzo przydatne przy planowaniu układów we własnych realizacjach.
Wysyłka projektu do wyceny i konsultacji
Kiedy mamy już gotowy projekt najlepiej wysłać go do wyceny lub konsultacji. Osoby, które wybierają nasz sklep mogą to zrobić na miejscu w Poznaniu, a także wysyłając wiadomość e-mail na nasz adres. Każdego dnia przygotowujemy wyceny i pomagamy w doborze elementów do różnych inwestycji prywatnych i komercyjnych.
Wskazówka dla Ciebie. Już teraz zacznij oglądać nasz niezrównany kanał na YouTube. Znajdziesz tam mnóstwo ciekawych poradników, filmy z prezentacją produktów i dobre rady w aranżacji wnętrz. Dzięki temu zakupy oświetlenia przeprowadzisz łatwo i dokonasz dobrego wyboru.
